Reisverhaal

Door Marco Wouters, cursist Masterclass Reisjournalistiek
16 dec 2016

Montenegro: het Monte-Carlo van de Balkan

/
Geplaatst door
/
Reacties0
/
Buurland Kroatië is populair als spotgoedkope strandbestemming: voor 200 euro boek je er een weekje zonnebakken aan de Adriatische Zee – inclusief vluchten en hotel. Dat kán ook in Montenegro, maar hier richt men zich nu op een andere doelgroep: de rijken der aarde.

“Marilyn Monroe, Doris Day, Elizabeth Taylor, Monica Vitti en Sophia Loren, ik heb ze allemaal te gast gehad. Wie de mooiste was? La Loren! Zij verbleef hier met haar man, filmproducent Carlo Ponti. Buiten kwam ze zelden, ze bleef vooral in haar kamer. Wekenlang. En ik mocht haar dan bedienen. Wil je haar kamer zien? Loop maar mee.” De ogen van hoofdkelner Vule Peric (65) twinkelen als hij vertelt over de Italiaanse diva. De boomlange Montenegrijn werkt al bijna een halve eeuw op Sveti Stefan en is een van de weinige personeelsleden die de jaren 60 en 70 heeft meegemaakt, toen het hier een komen en gaan was van Hollywoodsterren.

Droomeiland: de kamerprijzen op Sveti Stefan variëren van duizend tot vijfduizend euro

Eeuwenlang was dit een gefortificeerd vissersdorpje op een rotsig eilandje, vlak voor de kust in de Adriatische Zee. Totdat dictator Tito in de jaren 50 besloot om de luttele resterende bewoners te verbannen en het eiland te transformeren tot hotel. De vijftig huisjes met hun dikke muren, kleine raampjes en rode pannendaken werden suites en Sveti Stefan werd het eerste luxueuze vakantieoord van toenmalig Joegoslavië. Ook Kirk Douglas, Richard Burton en Orson Welles vierden vakantie op het ommuurde eiland. De val van Joegoslavië betekende het einde voor het befaamde staatshotel.

Het kostte de Singaporese luxehotelketen Aman Resorts vijf jaar en 30 miljoen euro om het eilandhotel tot in de puntjes te restaureren. In 2012 heropende het en weer staan de sterren in de rij, onder wie Brad Pitt, Bruce Willis en Sylvester Stallone. Tennisster Novak Djokovic trouwde met zijn geliefde Jelena Ristic in het frescorijke kerkje en huurde voor het huwelijksfeest het hele eiland af. Dat moet een fortuin hebben gekost; de kamerprijzen variëren van duizend tot vijfduizend euro. Ook voor minder vermogenden is het eiland te bezoeken; een rondleiding kost 20 euro en ook met een reservering voor een (relatief betaalbare) lunch of diner ben je welkom.

Hoofdkelner Vule Peric (65) werkt al vijfenveertig jaar op hoteleiland Sveti Stefan

In dit frescorijke kerkje trouwde in 2014 tennisster Novak Djokovic

Een van de zwembaden op het super-de-luxe hoteleiland Sveti Stefan


3 x doen in Montenegro

Blauwe grot
Breng per watertaxi ook een bezoek aan Plava špilja en vergeet je zwemkleding niet. Zodra de zonnestralen weerkaatsen in het heldere water begrijp je de naam onmiddellijk.

Museum
Bezoek in Porto Montenegro ook het maritieme museum met twee complete onderzeeboten.

Kotor
Sta vroeg op en beklim de Byzantijnse stadsmuur naar 260 meter hoogte. Na een uur zwoegen is je beloning het uitzicht op de baai bij zonsopkomst. Zie het kader hieronder.

Porto Montenegro

Een verliefd stelletje plukt van de zojuist gebrachte schaal vers fruit, met hun benen bungelend in de 64 meter lange infinity pool van de Porto Montenegro Yacht Club. Pr-medewerkster Ivana aanschouwt het tafereel en zegt lachend: “Hier kun je ontspannen en genieten van flip-flop luxury op de Balkan.” Luxe op je slippertjes, dat is Montenegro in een notendop. Een decennium geleden was deze plek aan de Baai van Kotor nog een vervallen Joegoslavische marinebasis, nu is Porto Montenegro in Tivat het paradepaardje van het luxe-toerisme: een flonkerende plezierhaven met 850 ligplaatsen, waarvan driehonderd voor megajachten.

De 64 meter lange ‘infinity pool’ van de Porto Montenegro Yacht Club

‘Als je het bouwt, dan komen ze wel,’ moet president Vujanovic gedacht hebben. Hij gunde de opdracht voor het opknappen van de zieltogende marinebasis Arsenal aan de Hongaars-Canadese goudmiljardair Peter Munk. Met wat fortuinlijke vrienden, onder wie Louis Vuitton-baas Bernard Arnault en de oude baron Jacob Rothschild, schraapte Munk 300 miljoen euro bij elkaar. Tien jaar later is het prestigeproject af: een jachthaven compleet met vijfsterrenhotel, appartementen, winkels, restaurants, spa’s, zwembaden en nachtclubs. Aan de pier liggen de megajachten op een rij, zoals de Golden Odyssey, het 123 meter lange drijvende paleis van een Saoedische prins.

Op de boulevard voor het Regent Hotel bekijkt een meisje een Chanel-jasje van tweeduizend euro, twee etalages verderop blijkt bij de lokale makelaar het superjacht Burkut in de aanbieding voor slechts 19,5 miljoen euro. Op een aanpalend terras loopt een ober die moet rondkomen van 300 euro per maand. De kloof tussen rijk en arm is groot. Niettemin lijkt de Montenegrijnse bevolking enthousiast. Voor de inwoners van Tivat, die vroeger op de marinebasis werkten, is nieuwe werkgelegenheid ontstaan. En de prijzen zijn bescheiden gebleven: voor een pizza Margherita met een ijskoud Niksicko-biertje reken ik zes euro af.

Megajacht Golden Odyssey meet 123 meter en behoort toe aan een Saoedische prins


3 x logeren in Montenegro

Porto Montenegro
Het Regent Hotel is het enige hotel in de megajachthaven, met toprestaurant, spa, zwembad en ruime kamers; 2pk va. € 160.

Sveti Stefan
Kamerprijzen in het Aman Resort (foto) beginnen bij € 1.000, maar op het vasteland heeft Vila Drago kamers vanaf € 60 en uitzicht óp het eiland.

Budva
Het Salou van Montenegro, dus reken op rumoer. Aan de rustigere kant van de boulevard biedt Avala Resort een zwembad met uitzicht op de oude stad; 2pk va. € 110.

Omstreden strandresort

De rijken der aarde komen al aan hun trekken in Montenegro, maar het einde van de miljoeneninvesteringen is nog niet in zicht. Per watertaxi zet ik vanuit kuuroord Herceg Novi koers naar Lastavica, een eiland van 200 meter doorsnee, strategisch gelegen in de monding van de op de Werelderfgoedlijst genoteerde Baai van Kotor. In de volksmond heet het eiland Mamula, naar de Oostenrijk-Hongaarse generaal die er in 1853 een rond fort bouwde. Tijdens de Tweede Wereldoorlog diende het als concentratiekamp; duizenden mensen werden er opgesloten, waarvan er 130 omkwamen door verhongering en marteling.

Forteiland Mamula is bereikbaar per watertaxi vanuit kuuroord Herceg Novi

Fort Mamula werd gebouwd in 1853 en later gebruikt als concentratiekamp

“Ze moeten er een museum van maken,” roept schipper Zoran boven het motorgeraas uit. “Maar een luxehotel? Op deze beladen plek? Skandal!” De Zwitserse projectontwikkelaar Orascom heeft het eiland voor 49 jaar geleased en trekt 15 miljoen euro uit voor de verbouwing van het fort tot een strandresort met restaurants, zwembaden, een spa en een openluchtdiscotheek. Er is werk aan de winkel, want het fort is vervallen en wordt bewoond door zeemeeuwen en krekels. Maar daar draaien ze hier hun hand niet voor om. Verderop in de baai stampt hetzelfde Orascom een vakantiedorp met 7 hotels en 500 villa’s uit de grond, en een reuze luxueus One&Only Resort is bijna klaar.

En dat alles dankzij geheim agent 007. Casino Royale zette in 2006 Montenegro op de kaart als stijlvolle reisbestemming – ook al werd de film niet hier opgenomen, maar in Tsjechië. In badplaats Becici stap ik binnen bij vijfsterrenhotel Splendid, waar Bill Clinton, Mick Jagger en Madonna logeerden, maar Daniel Craig dus niet. “Nee, dit is niet het Hotel Splendide uit de film,” zegt de manager, die op slippers door de lobby loopt. Blij was hij er wel mee, want het aantal boekingen verdubbelde. “Wil je misschien een gokje wagen? Ons casino hebben we als eerbetoon een nieuwe naam gegeven: Casino Royale.” James Bond kan gerust alsnog langskomen; hij zou zich prima thuis voelen in dit Monte-Carlo van de Balkan. «

Het 19de-eeuwse forteiland wordt een super-de-luxe strandresort

Uitzicht op het vasteland vanaf forteiland Mamula

Tekst: Marco Wouters, foto’s: Marco Wouters, Sander Groen

Zo kom je er

Montenegro is het kleinste land op de Balkan en ligt tegenover Italië aan de Adriatische Zee, tussen buurlanden Kroatië en Albanië.

TUI vliegt van half mei tot begin oktober van Schiphol naar Tivat in Montenegro; retour va. € 326.

Een alternatief is vliegen op hoofdstad Podgorica of het Kroatische Dubrovnik, beide met overstap.

Een week vakantie inclusief vluchten en verblijf kost vanaf circa € 400.

DE TRAP VAN KOTOR

Vanuit de oude stad van het op de Werelderfgoedlijst genoteerde Kotor in Montenegro zigzagt een stadsmuur steil tegen de berg op. ’s Avonds wordt het Byzantijnse bouwwerk feeëriek verlicht, overdag biedt het een weergaloos uitzicht. Moet je wel eerst even 1.350 treden op.

It’s lonely at the top: slechts drie andere toeristen hebben deze ochtend de moeite genomen om voor dag en dauw te vertrekken, zodat ze kunnen genieten van de zonsopkomst boven Kotor. Het is dan ook een flinke inspanning: via 1.350 treden beklim ik de steile stadsmuur naar het fort San Giovanni op 260 meter hoogte. Na een uur kom ik hijgend en puffend boven, maar eenmaal daar is het een en al rust en stilte.

Het uitzicht op de door groene bergen omringde Baai van Kotor – ook wel ‘de zuidelijkste fjord van Europa’ genoemd – is rustgevend. Ik blik in de diepte, waar het bij de Romaanse Sint Tryphon-kathedraal en op de pleinen met lege terrassen en gesloten winkeltjes ook nog rustig is. Over een paar uur worden de dagjesmensen met busladingen tegelijk afgeleverd om het Venetiaanse Werelderfgoedstadje te bewonderen. Dan is het gedaan met de rust.

Uitzicht vanaf de Byzantijnse stadsmuur op de Baai van Kotor

Zigzaggend gaat het stap voor stap terug naar beneden. Via het fotogenieke kerkje Gospa od Zdravlja bereik ik de oude stad weer, waar de bewoners inmiddels de was doen. Ook bij de Venetiaanse klokkentoren lijkt de tijd stil te hebben gestaan. Via smalle steegjes passeer ik de zeepoort waar de geur van vis hangt. De marktkooplui zijn hier al druk bezig hun fruit, ham, kaas en vers gevangen vis presentabel te maken voor de vroege vogels.

Kotor is een attractie op zich, maar ook het startpunt voor een boottocht op de Baai van Kotor, een majestueuze inham van de Adriatische zee. Stadjes als Perast, Herceg Novi en Tivat zijn prachtige bestemmingen voor een dagexcursie. Na voor dag en dauw te zijn opgestaan, is het misschien verleidelijk om op tijd naar bed te gaan – maar doe dat niet voordat je ’s avonds nog een blik hebt geworpen op de stadsmuur, die feeëriek verlicht wordt en hartvormig weerkaatst in het water van de baai. «


Met de School voor Reisjournalistiek op persreis

In de zomer van 2016 reisden cursisten Roos Haverman, Kitty van der Meij en Marco Wouters af naar Montenegro. Onder begeleiding van reisjournalist en docent Sander Groen resulteerde deze persreis van een week in publicaties in maandblad Zin, reisblad Meridian Travel en dagblad De Telegraaf. Wil jij je carrière als reisjournalist of reisblogger ook een kickstart geven en misschien zelf ook op persreis en gepubliceerd worden in een grote krant of bekend tijdschrift? Boek dan nu de Masterclass Reisjournalistiek: 20 lessen vanaf € 99,-.

Plaats een reactie